เลือกซื้อเครื่องวัดแก๊สทั้งที ทำไมต้องมองหาตราสัญลักษณ์ ATEX หรือ IECEx เสมอ? มาตรฐานเหล่านี้ ไม่ใช่เพียงเพื่อทำตามกฎหมาย แต่มาตรฐานเหล่านี้คือ ‘ใบเบิกทาง’ ที่ยืนยันว่าอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ชิ้นนี้ ได้รับการออกแบบมาเพื่อทำงานในสภาวะที่พร้อมจะระเบิดได้ทุกเมื่อ บทความนี้ Elmer จะพาไปเจาะลึกความแตกต่าง และทำความเข้าใจว่า มาตรฐานสองตัวนี้สำคัญต่อการเลือกซื้อ เครื่องวัดแก๊ส และคุ้มครองผู้ใช้งานอย่างไร
มาตรฐาน ATEX และ IECEx ใน เครื่องวัดแก๊ส
มาตรฐาน ATEX และ IECEx คือหัวใจสำคัญในการรับรองความปลอดภัยสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ใช้งานในพื้นที่เสี่ยงภัย เปรียบเสมือน “ใบเบิกทาง” หรือการรับรองคุณภาพ (Certification) ว่า เครื่องวัดแก๊ส และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ ได้รับการออกแบบและผลิตมาเป็นพิเศษเพื่อ ป้องกันการเกิดประกายไฟหรือความร้อนสะสม ซึ่งเป็นต้นเหตุของการจุดระเบิดในสภาพแวดล้อมที่มีแก๊สหรือไอระเหยไวไฟ ภายใต้มาตรฐานเหล่านี้ ผลิตภัณฑ์จะต้องผ่านการทดสอบ และออกแบบให้มีคุณสมบัติที่เหมาะสมกับหน้างานที่อันตราย โดยหน้าที่หลักของมาตรฐานทั้งสองที่ผู้ใช้งานและผู้ประกอบการควรรู้ มีดังนี้
1. มาตรฐาน ATEX ข้อบังคับความปลอดภัยแห่งสหภาพยุโรป
ATEX ย่อมาจาก “Atmospheres Explosible” เป็นมาตรฐานที่บังคับใช้เฉพาะในสหภาพยุโรป (EU) โดยมุ่งเน้นไปที่การคุ้มครองความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงานเป็นหลัก เครื่องวัดแก๊ส ที่ได้รับมาตรฐานนี้จะต้องปฏิบัติตามข้อกำหนด EU Directives อย่างเคร่งครัด เพื่อยืนยันว่าอุปกรณ์มีความปลอดภัยสูงสุดเมื่อนำไปใช้งานในพื้นที่ที่เสี่ยงต่อการระเบิด
2. มาตรฐาน IECEx บรรทัดฐานความปลอดภัยระดับสากล
IECEx ย่อมาจาก “International Electrotechnical Commission System for Certification to Standards Relating to Equipment for Use in Explosive Atmospheres” เป็นมาตรฐานสากลที่ทั่วโลกให้การยอมรับอย่างกว้างขวาง รวมถึงในประเทศไทย ออสเตรเลีย และหลายประเทศในเอเชีย
หน้าที่สำคัญ คือการสร้างระบบการรับรองที่เป็นหนึ่งเดียว ช่วยลดความซ้ำซ้อนในการทดสอบอุปกรณ์เมื่อต้องส่งออกไปจำหน่ายหรือใช้งานในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก ทำให้มั่นใจได้ว่าเครื่องวัดแก๊สทุกเครื่องมีมาตรฐานความปลอดภัยเดียวกัน ไม่ว่าจะใช้งานในภูมิภาคใดก็ตาม
อุตสาหกรรมไหนบ้าง ต้องใช้งานเครื่องวัดแก๊ส
การใช้ เครื่องวัดแก๊ส (Gas Detector) ที่ได้มาตรฐาน ATEX และ IECEx เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งในอุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงต่อแก๊สรั่วไหล แก๊สพิษ หรือสภาพแวดล้อมที่อาจเกิดการระเบิดได้ โดย 6 กลุ่มอุตสาหกรรมหลักที่ต้องใช้งาน มีรายละเอียดดังนี้
- อุตสาหกรรมปิโตรเคมี น้ำมัน และแก๊ส (Petrochemical, Oil, and Gas): เป็นอุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงสูงสุด เนื่องจากต้องทำงานกับสารไวไฟและแก๊สอันตรายตลอดกระบวนการ ตั้งแต่การขุดเจาะ การกลั่น ไปจนถึงการจัดเก็บ
- กิจกรรมที่อาจต้องใช้การตรวจจับแก๊ส: การกลั่นน้ำมัน การขุดเจาะน้ำมันบนบก/นอกชายฝั่ง สถานีอัดแก๊ส
- แก๊สที่ต้องเฝ้าระวัง: แก๊สไฮโดรคาร์บอน, อีเทน, มีเทน, คาร์บอนมอนอกไซด์ ไฮโดรเจนซัลไฟด์ และ ไฮโดรเจนฟลูออไรด์
- อุตสาหกรรมยา (Pharmaceutical): ในกระบวนการผลิตยามักมีการใช้สารละลาย (Solvents) และสารเคมีที่ระเหยง่าย ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานหรือเกิดการลุกไหม้ได้
- กิจกรรมที่อาจต้องใช้การตรวจจับแก๊ส: กระบวนการทางเคมี สถานที่จัดเก็บ การปล่อยสารระเหย
- แก๊สที่ต้องเฝ้าระวัง: สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs), มีเทน, ตัวทำละลาย, ซิลิโคน, ออกซิเจน และ เอทิลีนออกไซด์
- ระบบบำบัดน้ำเสีย (Wastewater Treatment Facilities): บ่อบำบัดน้ำเสียและพื้นที่อับอากาศเป็นแหล่งสะสมของแก๊ส ที่เกิดจากการเน่าเสียและการทำปฏิกิริยาทางเคมี ซึ่งอันตรายทั้งในแง่การระเบิดและการขาดออกซิเจน
- กิจกรรมที่อาจต้องใช้การตรวจจับแก๊ส: การดำเนินงานเกี่ยวกับน้ำขัง ถังปิดและท่อระบายน้ำ และ การแปรรูปทางเคมี
- แก๊สที่ต้องเฝ้าระวัง: สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs), มีเทน, ซัลเฟอร์ไดออกไซด์, คลอรีน, ไฮโดรเจนซัลไฟด์, แอมโมเนีย, โอโซน และ ออกซิเจน (การลดลงของปริมาณ)
- การผลิตเซมิคอนดักเตอร์ (Semiconductor Fabrication): อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และชิปมีการใช้แก๊สที่มีความเป็นพิษสูงและแก๊สไวไฟในกระบวนการกัดกร่อน (Etching) และการเคลือบผิว
- กิจกรรมที่อาจต้องใช้การตรวจจับแก๊ส: การตกตะกอนไอสารเคมี การจัดเก็บแก๊ส สารทำปฏิกิริยา และกระบวนการอบแห้งทางเคมี
- แก๊สที่ต้องเฝ้าระวัง: ไฮโดรเจน, ไซเลน, คาร์บอนมอนอกไซด์ และอาร์ซีน
- อุตสาหกรรมทั่วไปและกระบวนการทางเคมี (General Industry / Chemical Processes): โรงงานผลิตที่มีการใช้สารเคมีในสายการผลิต เช่น โรงงานทำสี โรงงานพลาสติก หรือการชุบโลหะ ซึ่งมีความเสี่ยงจากไอระเหยสารเคมีสะสม
- กิจกรรมที่อาจต้องใช้การตรวจจับแก๊ส: การส่งและขนส่งแก๊ส ระบบปั๊มและท่อส่ง การดำเนินงานในห้องปฏิบัติการ
- แก๊สที่ต้องเฝ้าระวัง: มีเทน, ไอระเหยไวไฟ, สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs), ไฮโดรเจนซัลไฟด์, ไฮโดรเจนคลอไรด์, คาร์บอนมอนอกไซด์, ออกซิเจน (ภาวะขาดแคลน), คลอรีน, ซัลเฟอร์ไดออกไซด์, ไฮโดรเจนคลอไรด์
- อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม (Food and Beverage): มีการใช้แก๊สในระบบทำความเย็น ระบบฆ่าเชื้อ รวมถึงกระบวนการบรรจุภัณฑ์และการบ่ม
- กิจกรรมที่อาจต้องใช้การตรวจจับแก๊ส: กระบวนการทำความเย็น (Refrigeration) และ กระบวนการฆ่าเชื้อโรค (Sanitizing Processes)
- แก๊สที่ต้องเฝ้าระวัง: คาร์บอนมอนอกไซด์, คาร์บอนไดออกไซด์, แอมโมเนีย คลอรีน, ออกซิเจน (ภาวะขาดแคลน) และ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์
เครื่องวัดแก๊สแบบพกพา มาตรฐาน ATEX และ IECEx
เมื่อพูดถึง เครื่องวัดแก๊สแบบพกพา ได้มาตรฐาน ATEX และ IECEx ทาง Elmer เราขอแนะนำแบรนด์ยอดนิยมอย่าง Teledyne GMI คือแบรนด์ที่วิศวกรความปลอดภัยนึกถึงเป็นอันดับต้น ๆ โดยเฉพาะรุ่นยอดนิยมอย่าง PS200 และ PS500 ที่ถูกออกแบบมาให้ผ่านมาตรฐาน ATEX และ IECEx อย่างครบถ้วน เพื่อการใช้งานในพื้นที่เสี่ยงอันตราย (Hazardous Areas) ได้อย่างมั่นใจ
PS200 คือนิยามของ เครื่องวัดแก๊สแบบพกพา ที่ตอบโจทย์การใช้งานประจำวัน ด้วยตัวเครื่องที่น้ำหนักเบาแต่ทนทานสูง และสามารถตอบสนองหรือแจ้งเตือนได้อย่างรวดเร็ว ในพื้นที่อับอากาศด้วยเสียง และ แสง
- จุดเด่น: มีระบบปั๊มในตัว ที่สามารถเลือกเปิด-ปิดได้ เหมาะสำหรับการตรวจวัดก่อนเข้าพื้นที่อับอากาศ (Confined Space) และการพกติดตัวเพื่อตรวจวัดหน้างานตลอดเวลา
- การตรวจวัด: สามารถวัดแก๊สได้พร้อมกันสูงสุด 4 ชนิด ได้แก่ มีเทน, ออกซิเจน, คาร์บอนมอนอกไซด์, ไฮโดรเจนซัลไฟด์ และ แก๊สไวไฟอื่น ๆ
- มาตรฐานความปลอดภัย: มาพร้อมใบรับรอง ATEX และ IECEx ที่ยืนยันความปลอดภัยในพื้นที่ Zone 1 และ 2
PS500 คือเครื่องมือที่ตอบโจทย์หน้างานที่มีความซับซ้อน และต้องการการตรวจวัดแก๊สที่หลากหลายขึ้น เพราะสามารถปรับเลือกตรวจจับแก๊สได้มากถึง 5 ชนิด โดยเซนเซอร์จะตรวจจับผ่านระบบไอออนและอินฟราเรด และมีระบบดูดอากาศที่ช่วยตรวจสอบพื้นที่ก่อนเข้าหน้างาน
- จุดเด่น: โครงสร้างตัวเครื่องแข็งแรงเป็นพิเศษ (High Impact Rubberised Case) ทนทานต่อแรงกระแทกและการใช้งานในสภาวะสุดขั้ว เหมาะสำหรับอุตสาหกรรมปิโตรเคมีและโรงกลั่น
- การตรวจวัด: รองรับการตรวจวัดแก๊สได้สูงสุดถึง 5 ชนิด และมีเซนเซอร์ให้เลือกมากกว่า 15 ประเภท (รวมถึงแก๊สพิษเฉพาะทางและ VOCs) ระบบแจ้งเตือนเสียงดัง 95 เดซิเบล พร้อมแถบแสงที่มองเห็นได้ 360 องศา
- มาตรฐานความปลอดภัย: ได้รับการรับรอง ATEX และ IECEx ตามมาตรฐานสากล มั่นใจได้ในเรื่องการป้องกันการระเบิดและความร้อนสะสม
Elmer ตัวแทนจำหน่ายอุปกรณ์เครื่องวัดแก๊ส พร้อมบริการติดตั้งงานระบบป้องกันแก๊สรั่วแบบครบวงจร
เพิ่มมาตรฐานความปลอดภัย ให้กับโรงงานอุตสาหกรรมของคุณด้วยบริการ จากทาง Elmer โดยหลาย ๆ คนอาจกังวลในด้านการใช้งาน แต่ไม่ต้องกังวลไป เพราะ เอลเมอร์จำกัด เป็นบริษัทที่มีความเชี่ยวชาญด้านระบบตรวจจับแก๊ส และจัดจำหน่ายเครื่องตรวจจับแก๊สคุณภาพ ที่ส่งตรงจากโรงงานผู้ผลิต ทางเราให้ความช่วยเหลือลูกค้า ตั้งแต่การให้ข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญ หมดกังวลไปได้เลยว่าจะเกิดข้อผิดพลาดในการเลือกใช้อุปกรณ์
อีกทั้งยังมีบริการติดตั้ง เครื่องตรวจจับแก๊สรั่วที่ได้มาตรฐาน ให้บริการสอบเทียบเครื่องมือวัดแก๊ส พร้อมบำรุงรักษาระบบด้วยทีมงาน ที่มีความเชี่ยวชาญมากกว่า 20 ปี มั่นใจได้เลยว่าคุณจะได้รับผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน และบริการที่มีคุณภาพ เพราะความพึงพอใจของลูกค้า คือ เป้าหมายหลักของเรา
ลูกค้าสามารถชมสินค้า ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่
