เกร็ดความรู้

ระบบตรวจจับแก๊ส ที่เหมาะกับอุตสาหกรรมปิโตรเคมีในไทยควรเลือกแบบไหน

ระบบตรวจจับแก๊ส เป็นด่านป้องกันสำคัญที่สุดด่านหนึ่งของโรงงานปิโตรเคมี เพราะอุตสาหกรรมนี้แปรรูปวัตถุดิบจากการกลั่นน้ำมันและแก๊สธรรมชาติให้เป็นสารเคมีพื้นฐานหลายชนิด ทั้งเมทานอล เอทิลีน โพรพิลีน บิวทาไดอีน เบนซีน โทลูอีน และไซลีน ซึ่งเป็นสารติดไฟและเป็นพิษ แก๊สจำนวนมากมองไม่เห็นและเกิดขึ้นได้ทั้งในการผลิตปกติและช่วงหยุดซ่อมบำรุง หากตรวจพบช้าเพียงเล็กน้อยก็อาจนำไปสู่ไฟไหม้ การระเบิด หรือการสัมผัสแก๊สพิษของพนักงาน

คำถามที่โรงงานมักเจอคือเมื่อมีแก๊สอันตรายหลายชนิดในหลายพื้นที่ จะเลือกอุปกรณ์ตรวจจับแก๊สรั่วอย่างไรให้ครอบคลุมความเสี่ยงจริง บทความนี้จะอธิบายว่าระบบตรวจจับแก๊สช่วยลดความเสี่ยงในการปฏิบัติงานได้อย่างไร หลักเลือกจากชนิดแก๊สและเซนเซอร์ และรุ่นแนะนำจากเอลเมอร์ที่เหมาะกับงานปิโตรเคมี

ระบบตรวจจับแก๊ส ลดความเสี่ยงในการปฏิบัติงาน

ตอบ:

ความเสี่ยงด้านแก๊สในโรงงานปิโตรเคมีไม่ได้มาจากแก๊สชนิดเดียว แต่มาจากหลายชนิดที่ปรากฏต่างพื้นที่และต่างช่วงเวลา การเข้าใจก่อนว่ามีอันตรายอะไรบ้างจะช่วยให้เห็นว่าทำไมต้องมีระบบตรวจจับแก๊สที่ออกแบบมาเฉพาะ

ตรวจจับแก๊สรั่ว แก๊สไวไฟและความเสี่ยงระเบิด

ในโรงงานปิโตรเคมี แก๊สที่พบบ่อยคือมีเทนและไฮโดรคาร์บอนอื่นที่ติดไฟได้ง่าย การรั่วไหลที่ไม่ถูกตรวจพบอาจสะสมจนถึงระดับที่เกิดการระเบิดได้เมื่อพบแหล่งจุดระเบิดเพียงเล็กน้อย ดังนั้นบริเวณใกล้อุปกรณ์ลดแรงดัน จุดเติมและจุดถ่ายสาร ต้องมีการเฝ้าระวังต่อเนื่องเพื่อเตือนล่วงหน้าก่อนเกิดการรั่วในระดับที่เป็นอันตราย

ตรวจจับแก๊สรั่ว แก๊สพิษที่พบในกระบวนการผลิต

นอกจากแก๊สไวไฟแล้ว ยังมีแก๊สพิษหลายชนิด เช่น ไฮโดรเจนซัลไฟด์ ซึ่งมีความเป็นพิษสูงและพบได้ในกระบวนการกำจัดกำมะถันออกจากน้ำมันดิบ คาร์บอนมอนอกไซด์ แอมโมเนีย ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ และสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOC) แก๊สเหล่านี้ตรวจด้วยเซนเซอร์คนละประเภท จึงไม่มีอุปกรณ์เดียวที่ตอบทุกโจทย์ได้

ระบบตรวจจับแก๊ส ขาดออกซิเจนและพื้นที่อับอากาศ

การทำความสะอาดถังเก็บและงานในพื้นที่อับอากาศเป็นอีกจุดเสี่ยงสูง ออกซิเจนอาจลดลงจากการไล่อากาศด้วยแก๊สเฉื่อย การเกิดสนิม หรือการออกซิเดชันของสารเคลือบ ในแก๊สเฉื่อยที่ใช้อาจมีคาร์บอนมอนอกไซด์ปนอยู่ด้วย ผู้ปฏิบัติงานจึงต้องตรวจบรรยากาศก่อนเข้าและติดตามต่อเนื่องระหว่างทำงาน

ช่วงหยุดซ่อมบำรุงเสี่ยงกว่าปกติ

การสัมผัสสารอันตรายมีแนวโน้มเกิดช่วงหยุดซ่อมหรือบำรุงรักษา เพราะเป็นช่วงที่ขั้นตอนต่างไปจากงานประจำ มีการเปิดอุปกรณ์ มีคนในพื้นที่มากขึ้น และมีงานร้อนอย่างเชื่อมหรือทำความสะอาดถัง ช่วงนี้ต้องมีทั้งเครื่องวัดแบบติดตั้งและแบบพกพา รวมถึงเครื่องเฝ้าระวังพื้นที่ชั่วคราวเสริมกัน

ระบบตรวจจับแก๊ส ช่วยลดความเสี่ยงอย่างไร

เมื่อมีเครื่องตรวจจับแก๊สรั่วในจุดที่เหมาะสม ผลที่ได้ชัดเจน 4 ด้าน ได้แก่ เตือนเร็วก่อนแก๊สถึงระดับอันตราย ส่งสัญญาณเข้าตู้ควบคุมเพื่อสั่งการแจ้งเตือนหรือระบายอากาศอัตโนมัติ ปกป้องพนักงานที่ต้องเข้าพื้นที่เสี่ยง และบันทึกข้อมูลเป็นหลักฐานสำหรับการตรวจสอบ การลดความเสี่ยงอย่างแท้จริงจึงขึ้นกับการเลือกอุปกรณ์และเซนเซอร์ให้ตรงกับแก๊สที่พบ

นอกจากนี้ในงานที่ต้องขออนุญาตทำงาน เช่น งานร้อนหรืองานเข้าพื้นที่อับอากาศ ผลตรวจจากเครื่องวัดแก๊สรั่วแบบพกพาคือข้อมูลสำคัญที่ใช้ตัดสินว่างานเริ่มได้หรือไม่ และยังเป็นเครื่องมือเตือนภัยส่วนบุคคลให้ผู้ปฏิบัติงานที่ต้องทำงานตามลำพังหรืออยู่ไกลจากทีม การมีทั้งเครื่องแบบติดตั้งเฝ้าพื้นที่และเครื่องพกพาประจำตัวจึงสร้างการป้องกันหลายชั้น ไม่พึ่งอุปกรณ์ชิ้นเดียว เพราะในทางปฏิบัติการกำจัดอันตรายจากแก๊สให้หมดไปแทบเป็นไปไม่ได้ การตรวจจับที่เชื่อถือได้จึงเป็นแนวป้องกันหลักของโรงงาน

วิธีการเลือก ระบบตรวจจับแก๊ส ไปใช้งานเลือกจากอะไร

ตอบ:

หลักสำคัญคือเลือกจากแก๊สที่พบจริงในแต่ละพื้นที่ เพราะโรงงานปิโตรเคมีมีแก๊สอันตรายหลายกลุ่ม ต้องใช้เซนเซอร์หลายประเภทประกอบกันจึงครอบคลุมทุกความเสี่ยง ลำดับแรกจึงควรทำแผนที่ความเสี่ยงว่าแต่ละพื้นที่มีแก๊สอะไร จากนั้นจึงเลือกเซนเซอร์ที่เหมาะกับแก๊สนั้น

ระบบตรวจจับแก๊ส ตรวจจับอะไร

  • catalytic bead ตรวจจับแก๊สไวไฟ เช่น มีเทน โพรเพน และบิวเทน ใช้งานได้ดีและแพร่หลาย แต่เซนเซอร์อาจเสื่อมจากการถูกสารบางชนิดทำให้เสีย จึงต้องทดสอบด้วยแก๊สเป็นระยะ
  • infrared ตรวจจับไฮโดรคาร์บอน คาร์บอนไดออกไซด์ และแก๊สอื่นบางชนิด ทำงานได้ในบรรยากาศแก๊สเฉื่อยและทนสารที่ทำให้ catalytic เสียหาย แต่ไม่ตรวจจับไฮโดรเจน
  • electrochemical ตรวจจับแก๊สพิษ เช่น ไฮโดรเจนซัลไฟด์ คาร์บอนมอนอกไซด์ แอมโมเนีย รวมถึงออกซิเจน ควรเลือกชนิดเซนเซอร์ให้ตรงกับแก๊สเป้าหมาย
  • PID ตรวจจับสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOC) และไอพิษที่ความเข้มข้นต่ำ ไวต่อ VOC หลายชนิด แต่ไม่ใช่เซนเซอร์ที่ตรวจได้ทุกแก๊ส ต้องเลือกและตีความอย่างระมัดระวัง

ตรวจจับแก๊สรั่ว ต้องดูปัจจัยอะไรนอกจากชนิดเซนเซอร์

  • มาตรฐานพื้นที่เสี่ยงระเบิด ต้องตรวจว่าอุปกรณ์ผ่านการรับรองที่เหมาะกับการจัดประเภทพื้นที่ เช่น ATEX และ IECEx และถ้างานต้องการความน่าเชื่อถือสูง ให้ดูระดับ SIL
  • สภาพแวดล้อม อุณหภูมิ ความชื้น ฝุ่น และน้ำ ต้องอยู่ในช่วงที่เครื่องทนได้ ตัวเรือนที่ป้องกันระดับ IP66 และ NEMA 4X เหมาะกับงานกลางแจ้ง
  • การเชื่อมต่อ สัญญาณ 4-20 mA, MODBUS หรือ HART ต้องเข้ากับตู้ควบคุมหรือระบบควบคุมกลางของโรงงาน
  • แบบติดตั้งหรือพกพา พื้นที่ที่เสี่ยงตลอดเวลาควรใช้แบบติดตั้ง ส่วนงานซ่อมบำรุงและพื้นที่อับอากาศควรใช้เครื่องพกพา
  • การสอบเทียบและบำรุงรักษา เครื่องตรวจจับแก๊สรั่วต้องสอบเทียบและทดสอบตามรอบ จึงควรเลือกคู่ค้าที่มีบริการต่อเนื่อง

แก๊สหลายชนิด ต้องหลายเซนเซอร์

เพราะแก๊สที่พบในปิโตรเคมีมีทั้งไฮโดรคาร์บอน แก๊สพิษ ออกซิเจน และ VOC เครื่องที่รองรับเซนเซอร์ได้หลายประเภทในหัวตรวจจับเดียวจึงช่วยลดความยุ่งยาก ทั้งการสต็อกอะไหล่ การฝึกอบรม และการดูแลรักษา ทำให้ทีมวิศวกรรมจัดการระบบตรวจจับแก๊สทั้งโรงงานได้ง่ายขึ้น

ตู้ควบคุม สัญญาณเตือน และการใช้งานจริง

เครื่องวัดแก๊สรั่วแบบติดตั้งควรต่อเข้าตู้ควบคุมที่มีสัญญาณเตือนแบบไซเรนและไฟสัญญาณ เพื่อให้คนในพื้นที่รู้ได้ทันเวลาเมื่อค่าเกินกำหนด และให้ห้องควบคุมเห็นภาพรวมของทั้งโรงงาน ควรกำหนดระดับเตือนอย่างน้อยสองระดับ คือเตือนล่วงหน้าและเตือนอันตราย พร้อมระบุว่าแต่ละระดับต้องทำอะไร ใครรับผิดชอบ และต้องสั่งระบบใดต่อ ตัวอย่างเช่น เปิดพัดลมระบายอากาศ หรือหยุดกระบวนการบางส่วน

สภาพอากาศร้อนชื้นของประเทศไทย

โรงงานในพื้นที่ภาคตะวันออกต้องเผชิญความร้อนและความชื้นสูง รวมถึงฝนตกหนัก จึงควรเลือกเครื่องที่ตัวเรือนทนการกัดกร่อน มีระดับป้องกันน้ำและฝุ่นสูง และมีการชดเชยค่าตามอุณหภูมิและความชื้น โดยเฉพาะเซนเซอร์ PID ซึ่งค่าที่อ่านได้อาจคลาดเคลื่อนเมื่อความชื้นเปลี่ยน

เลือกรอบสอบเทียบให้ชัดตั้งแต่แรก

อุปกรณ์ตรวจวัดแก๊สทุกชนิดต้องได้รับการทดสอบด้วยแก๊สมาตรฐานเป็นระยะ เพื่อยืนยันว่าเซนเซอร์ยังตอบสนองถูกต้อง ควรวางแผนรอบ bump test และ calibration ให้สอดคล้องกับสภาพการใช้งานและช่วงหยุดซ่อมประจำปี และเลือกคู่ค้าที่มีแก๊สมาตรฐาน ใบรับรองการสอบเทียบ และบริการหน้างานพร้อม

ระบบตรวจจับแก๊ส

มองหา ระบบตรวจจับแก๊ส ใช้กับอุตสาหกรรมปิโตรเคมี ได้ที่ Elmer

ตอบ:

เอลเมอร์เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านระบบตรวจจับแก๊สและเปลวไฟ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมปิโตรเคมีและแก๊ส จัดจำหน่ายอุปกรณ์ส่งตรงจากโรงงานผู้ผลิต และมีสาขาระยอง (มาบตาพุด) ซึ่งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรมปิโตรเคมีหลักของประเทศ เพื่อดูแลลูกค้าใกล้หน้างาน อุปกรณ์ที่เอลเมอร์แนะนำสำหรับงานปิโตรเคมีมีดังนี้

Meridian Universal Gas Detector (แบบติดตั้ง)

Meridian เป็นเครื่องตรวจจับแก๊สแบบติดตั้งที่ใช้หัวตรวจจับเดียวรองรับเซนเซอร์ได้หลายประเภท ทั้ง catalytic bead และอินฟราเรดสำหรับแก๊สไวไฟ และอิเล็กโตรเคมีคอลสำหรับแก๊สพิษ โดยไม่ต้องเปลี่ยนแผงวงจรหรือหัวตรวจจับเมื่อเปลี่ยนชนิดแก๊ส

  • รองรับเซนเซอร์สูงสุด 3 ตัวต่อหัวตรวจจับ ครอบคลุมรายการแก๊สไวไฟและแก๊สพิษจำนวนมาก เช่น มีเทน โพรเพน เบนซีน ไฮโดรเจนซัลไฟด์ คาร์บอนมอนอกไซด์ แอมโมเนีย ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ และออกซิเจน
  • รับรอง SIL2 โดย TUV-Rheinland และผ่านมาตรฐาน IECEx, cCSAus, ATEX เหมาะกับพื้นที่เสี่ยงระเบิด (Class I Div. 1 และ Zone 0/1)
  • ตัวเรือนอะลูมิเนียมปลอดทองแดงหรือสแตนเลส 316 ระดับป้องกัน NEMA 4X/IP66 ใช้งานได้ตั้งแต่ -40 ถึง 75 องศาเซลเซียส ความชื้น 5-95%
  • สัญญาณ 4-20 mA และ MODBUS พร้อมตัวเลือก HART, Wireless HART และ ISA100.11A มีสัญญาณเตือนตั้งค่าได้ 3 ระดับและรีเลย์ 4 ชุด หน้าจอแสดงผลอ่านได้ชัดในแสงแดด

GDS PID Scan 800 (แบบติดตั้งสำหรับ VOC)

สำหรับพื้นที่ที่ต้องตรวจจับสารอินทรีย์ระเหยง่ายความเข้มข้นต่ำ เอลเมอร์มี GDS PID Scan 800 ซึ่งเป็นเครื่องตรวจจับแบบติดตั้งที่ใช้เทคโนโลยี PID

  • ระบบทำความสะอาดและตั้งค่าศูนย์อัตโนมัติ ช่วยให้ทำงานต่อเนื่องโดยไม่ต้องหยุดบำรุงรักษาบ่อย
  • สอบเทียบอัตโนมัติ ช่วยให้ค่าที่อ่านได้คงความแม่นยำ
  • มีเซนเซอร์วัดอุณหภูมิและความชื้นในตัวเพื่อชดเชยค่าแบบเรียลไทม์
  • ไฟวงแหวน LED แสดงสถานะเตือนในตัว ใช้งานและตรวจสอบสถานะได้ง่าย

เครื่องพกพาและบริการครบวงจรสำหรับงานปิโตรเคมี

สำหรับช่วงหยุดซ่อมและงานในพื้นที่อับอากาศ เอลเมอร์แนะนำเครื่องพกพา GMI PS500 ซึ่งตรวจจับได้สูงสุด 5 แก๊ส วัด VOC ได้ และมีปั๊มดูดอากาศสำหรับตรวจก่อนเข้าพื้นที่ และ GMI PS200 เครื่องวัดแก๊ส 4 ค่า (LEL, O2, CO, H2S) ขนาดกะทัดรัด นอกจากอุปกรณ์แล้ว เอลเมอร์ยังมีบริการให้คำปรึกษาการวางระบบ ติดตั้ง ทดสอบระบบ อบรมนอกสถานที่ สอบเทียบตามมาตรฐาน ISO17025 อะไหล่ ซ่อมและบำรุงรักษา และสัญญาบำรุงรักษางานระบบ

Elmer ตัวแทนจำหน่ายอุปกรณ์เครื่องวัดแก๊ส พร้อมบริการติดตั้งงานระบบป้องกันแก๊สรั่วแบบครบวงจร

เพิ่มมาตรฐานความปลอดภัย ให้กับโรงงานอุตสาหกรรมของคุณด้วยบริการ จากทาง Elmer  โดยหลายๆ คนอาจกังวลในด้านการใช้งาน แต่ไม่ต้องกังวลไป เพราะ เอลเมอร์จำกัด เป็นบริษัทที่มีความเชี่ยวชาญด้านระบบตรวจจับแก๊ส และจัดจำหน่ายเครื่องตรวจจับแก๊สคุณภาพ ที่ส่งตรงจากโรงงานผู้ผลิต ทางเราให้ความช่วยเหลือลูกค้า ตั้งแต่การให้ข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญ หมดกังวลไปได้เลยว่าจะเกิดข้อผิดพลาดในการเลือกใช้อุปกรณ์

อีกทั้งยังมีบริการติดตั้ง เครื่องตรวจจับแก๊สรั่วที่ได้มาตรฐาน ให้บริการสอบเทียบเครื่องมือวัดแก๊ส พร้อมบำรุงรักษาระบบด้วยทีมงาน ที่มีความเชี่ยวชาญมากกว่า 20 ปี มั่นใจได้เลยว่าคุณจะได้รับผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน และบริการที่มีคุณภาพ เพราะความพึงพอใจของลูกค้า คือ เป้าหมายหลักของเรา

 

ลูกค้าสามารถชมสินค้า ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่

Line : @Elmer.gas.experts

Tel : 02-932-5304

Facebook : Elmer Bangkok

E-mail : info@elmer.co.th